Kuran-ı Kerimde: “Yoluna gücü yetenlerin Kâbe’yi hac ve ziyaret etmeleri insanlar üzerinde Allah’ın bir hakkıdır.” (Al-i İmran, 97) buyrulur.

 Hac terim olarak, Mekke şehrindeki Kâbe’yi ve civarındaki kutsal sayılan Arafat, müzdelife ve mina gibi özel yerleri özel vakit içinde (zil hıcce ayında) usulüne uygun olarak ziyaret etmek  ve yapılması gereken diğer menasiki yerine getirmek demektir.

Haccın farzları: İhram, vakfe ve tavaftır.

Niyetle kalbin, telbiye ile dilin ameli olan ihram da, rükün hükmündedir. Niyet ve telbiye de ihramın rüknüdür.  Telbiye şöyledir: "Lebbeyk Allahumme lebbeyk, lebbeyke la şerike leke lebbeyk, innel'hamde ve'n ni'mete leke ve'l mülk, la şerike lek."

Hacda Safa ve Merve arasında sa’y etmek ile ihramdan çıkmak için tıraş olmak da bize göre vacip ise de diğer mezheplere göre farz ve rükündür.

Hacc bedenin bir ameli ise de mal ve imkân ile münasebeti vardır. Çünkü haccın farziyeti onu eda etmeye imkânı olanadır. İmkân da bir noktada malı ifade eder. Öyle olunca Hacca giden helal nafakayla gitmelidir. Haram malla hac yapılmaz. Haram malla farz o kişiden sakıt olsa da kişi haccın sevabından mahrum kalır. 

İ. Malik ve Ahmed’e göre hacc  fevren farzdır. Bunun anlamı hacca gitmeye imkânı olan kişiye derhal hac farz olur ve tehir etmeden gitmeye teşebbüs etmelidir. İmkân bulduğu ilk seneden itibaren bu görevi geciktirmekle kişi günahkâr olur. Ancak Hacc ifa edilince günah kalkar.

Eşbah’ta: Bekâr bir kimsenin elinde evlenecek kadar para bulunur da, bekârlıktan dolayı zinaya düşeceğinden korkarsa, beldesi halkının hacca çıkmalarından önce ise evlenebilir. Hacıların hacca çıktıkları vakitte ise, hacca gitmesi lazım gelir, denilmektedir. İbn Kemalin Hidaye üzerine yaptığı şerhte de: Şehvetin şiddetlendiği halde evlenmek bilittifak hacca tercih edilir. Fetvada zinaya düşme tehlikesi ağır basmaktadır. Mefsedetin defi kaidesi işletilir. 

Haccın vücup şartları: Müslüman olmak, büluğa ermek, akıllı olmak, hürriyet, Hacc görevini ifa etmeye gücünün yetmesi, hacca vakit bulabilmek ve İslam memleketinde yaşamayan müslümanın haccın farziyetinden haberdar olmasıdır. Çocuk gibi bunaktan da hitap sakıttır. Ona hiçbir ibadet farz olmaz.

Bedel Hacc:  Hacc görevini yapmaktan aciz olanlar içindir. Örneğin ölmüş veya müzmin hasta olan kişiler adına yapılır. Daha sonra şifa bulan kişi haccını tekrar yapar.  

Ömürde bir defa Hacc görevi farz olduğu gibi umre görevi de bir defa sünneti müekkededir. Umre görevinin vacip olduğunu söyleyenler de vardır. (Cevhere) Fakat Ayette emredilen umreyi tamamlamaktır. Başlanılan şey tamamlanır. Başlanılan nafileler ifsat olunca vacibe dönüşür. Bu da genel kuraldır.  

İhram için mendup olan kerahet vakti değilse niyet ve telbiyeden önce iki rekât ihram namazının kılınmasıdır. Farz namazın hemen arkasından niyet ve telbiye kifayet eder denilmişse de ihram namazının ayrı müstakil bir sünnet olduğunu söyleyenler farzın onun yerini alamayacağı kanaatindedirler. 

Tavafta ve sa’yda yiyip içmek, fetva vermek ve okumak caizdir. Rivayet olunan tavaf için maruf olan zikir ve duaların okunmasıdır. Tavafta Kuran okumak  diğer zikirlerden daha evla sayılır denilmektedir. Ancak tavafta Kuran okunmamasını zikredenler de vardır. (Münteka)

Sonradan sa’y yapılacak olan tavafta remel özellikle ilk üç şavtta yapılır, son dört şavtta yapılmaz görüşü hâkimdir. Remel, tavafta kısa adımlarla koşarak ve omuzları silkerek süratli yürümektir. Remel yapılan tavafın tüm şaftlarında ıztıba yapılır. Iztıba,  ihram örtüsünü sağ omuzun altından sol omuzun üstünden geçirerek sarmaktır. 

Tavaf namazı her tavafın sonunda kılınmalıdır. İki tavaf arasında namazı geçiştirerek iki tavafın namazlarını arka arkaya kılmak mekruhtur.  

Mescidi haramda namaz kılarken tavaf yapanların önden geçmesini men etmemek gerekir, çünkü tavafta namaz hükmündedir denilmektedir. Ayrıca şöyle bir hüküm de vardır. Kâbe’de namaz kılanın önünden geçmek caizdir. (Tahavi, Müşkilatü’l A’sar) 

Afakiler için yani uzak ülkelerden gelen hacılar için Kâbe’de tavaf nafile namaz kılmaktan efdaldir. Yerlisi için namaz daha efdal sayılır. 

Arafatta cemi takdim bir ezan iki kametle cemaatle kılınır. (Yani öğle ve ikindi namazları öğle vaktinde birlikte kılınır.) Akşamla yatsı bir ezan ve bir kametle (yatsı namazı vaktinde) kılınır. Çünkü yatsı kendi vaktinde kılınmış olur. Müzdelifeye akşam vakti ulaşılsa da namaz yatsı vaktinde kılınır. Namaz yolda veya Arafatta kılınmışsa bile daha sonra vakti içinde müzdelifeye varılmışsa namaz tekrarlanır.

Cemeratta (Şeytanda) atılan küçük taşlar parmak ucuyla atılır. Her taşı atarken tekbir alınır. İlk taşla telbiye kesilir. Taşın fazla atılması zarar vermezse de eksik atılan taş geçerli olmaz. Yedi ile kayıtlamak ziyadeyi değil noksanı men etmek içindir.